Sieć równości

Dyskryminacja ze względu na rasę, narodowość lub pochodzenie etniczne ma miejsce kiedy dana osoba traktowana jest gorzej niż inna osoba w podobnej sytuacji ze względu na swoją rasę, narodowość lub pochodzenie etniczne (dyskryminacja bezpośrednia) lub gdy pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktyka mogą stawiać w szczególnie niekorzystnej sytuacji osoby danego pochodzenia rasowego lub etnicznego w porównaniu do innych osób, chyba że taki przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione słusznym celem, a środki mające służyć osiągnięciu celu są odpowiednie i konieczne (dyskryminacja pośrednia) .

Z dyskryminacją ze względu na rasę, narodowość lub pochodzenie etniczne mamy do czynienia również w przypadku jeżeli ma miejsce niepożądane zachowanie związane z pochodzeniem rasowym lub etnicznym, a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby i stworzenie onieśmielającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery.

Każde zachowanie polegające na zmuszaniu kogokolwiek do praktykowania wobec osób zachowań dyskryminacyjnych ze względu na pochodzenie rasowe, narodowościowe lub etniczne uważane jest za dyskryminację.

Wspomnieć należy również o zjawisku dyskryminacji krzyżowej, gdy nierówne traktowanie z powodu rasy, narodowości lub pochodzenia etnicznego nakłada się na przyczynę dyskryminacji np. ze względu na wiek, płeć, niepełnosprawność, itd.

W zakresie dyskryminacji ze względu na rasę, narodowość lub pochodzenie etniczne sprawy, w których interweniuje Pełnomocnik, dotyczą w szczególności:

• sposób prezentowania tematyki mniejszości narodowych i etnicznych oraz cudzoziemców w mediach (przeciwdziałanie pojawiania się rasistowskich i ksenofobicznych w publikacjach i mediach publicznych, propagowania faszystowskich symboli)
• piętnowanie wypowiedzi osób publicznych mających znamiona propagandy rasistowskiej
• dyskryminacja w zatrudnieniu cudzoziemców
• nierówne traktowanie przedstawicieli mniejszości narodowych czy etnicznych w dostępie do dóbr publicznych
• nierówne traktowanie przez instytucje publiczne
• działania instytucji państwowych lub publicznych w stosunku do mniejszości narodowych mających znamiona dyskryminacji
• nieefektywność edukacji dzieci cudzoziemskich
• rasizm w sporcie (w klubach i na arenach sportowych)

Najczęściej spotykana dyskryminacja ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne:

• dyskryminacja w dostępie do dóbr i usług świadczonych publicznie m.in. odmowa sprzedaży towaru lub świadczenia usług przez sprzedawcę lub usługodawcę z powodu uprzedzeń rasowych (np. odmowa wstępu do restauracji, kawiarni, dyskoteki, hotelu, odmowa obsługi w banku, w salonie fryzjerskim; odmowa przyjęcia do szpitala, przychodni lub gabinetu lekarskiego
• dyskryminacja w miejscu pracy (np. mobbing w miejscu pracy, pomijanie danej osoby w ścieżce awansu zawodowego, odmowa przyjęcia do pracy osoby należącej do określonej mniejszości narodowej lub etnicznej pomimo posiadania równorzędnych lub wyższych kwalifikacji zawodowych, odmowa przyznania podwyżki ciemnoskóremu pracownikowi, gdyż w tej firmie przysługuje ona po trzech latach pracy. Jednak osoby o innej niż kierownictwo rasie, zatrudnia się tylko na dwa lata.);
• osiedlanie osób należących do mniejszości narodowych lub etnicznych w określonych miejscowościach lub w dzielnicach większych miast lub oferowanie gorszego standardu zamieszkania, określane mianem „gettoizacji”;
• złe traktowanie, włączając w to naruszanie nietykalności cielesnej, kierowanie obraźliwych słów, wyśmiewanie z powodu przynależności rasowej i etnicznej (np. cudzoziemcy przebywający w Areszcie Śledczym traktowani gorzej niż inni przez funkcjonariuszy służby więziennej, tzn. są częściej rewidowani, znieważani ze względu na swoje imię i narodowość).